Pierbattista Pizzaballa to włoski kardynał Kościoła katolickiego, franciszkanin, biblista oraz łaciński patriarcha Jerozolimy. Urodził się 21 kwietnia 1965 roku w Cologno al Serio koło Bergamo, ma 61 lat. Od dziesięcioleci pozostaje związany z Ziemią Świętą, gdzie pełni jedną z najważniejszych funkcji kościelnych w regionie obejmującym Izrael, Palestynę, Jordanię i Cypr.
Jego nazwisko stało się szerzej rozpoznawalne na świecie zwłaszcza w związku z napięciami i wojną na Bliskim Wschodzie, a także po wyniesieniu go do godności kardynalskiej przez papieża Franciszka 30 września 2023 roku. Pierbattista Pizzaballa jest postacią istotną nie tylko dla katolików Ziemi Świętej. Jako patriarcha Jerozolimy uczestniczy w życiu miejsca, w którym spotykają się tradycje chrześcijańskie, żydowskie i muzułmańskie, a codzienność mieszkańców od lat naznaczają trudne relacje polityczne, religijne oraz społeczne.
Kim jest Pierbattista Pizzaballa?
Kardynał Pierbattista Pizzaballa OFM jest duchownym rzymskokatolickim należącym do Zakonu Braci Mniejszych, czyli franciszkanów. Skrót OFM, który często pojawia się obok jego nazwiska, pochodzi od łacińskiej nazwy Ordo Fratrum Minorum. Zakon ten wywodzi się z duchowości św. Franciszka z Asyżu i od wielu stuleci odgrywa szczególną rolę w opiece nad miejscami świętymi chrześcijaństwa na Bliskim Wschodzie.
Pizzaballa jest łacińskim patriarchą Jerozolimy. Oznacza to, że stoi na czele Patriarchatu Łacińskiego Jerozolimy, jednej z najważniejszych struktur Kościoła katolickiego w regionie. Patriarchat obejmuje wiernych obrządku łacińskiego w Izraelu, Palestynie, Jordanii oraz na Cyprze. Funkcja ta ma wyjątkowy wymiar, ponieważ Jerozolima pozostaje miejscem centralnym dla chrześcijaństwa, a zarazem jednym z najbardziej złożonych religijnie i politycznie miast świata.
Pierbattista Pizzaballa łączy doświadczenie zakonnika, duszpasterza, znawcy Biblii, tłumacza tekstów liturgicznych i reprezentanta Kościoła w regionie wieloreligijnym. Jego działalność od lat koncentruje się na obecności chrześcijan w Ziemi Świętej, kontaktach między wspólnotami oraz ochronie duszpasterstwa prowadzonego w realiach konfliktu i napięć.
Pierbattista Pizzaballa – data urodzenia, wiek i pochodzenie
Pierbattista Pizzaballa przyszedł na świat 21 kwietnia 1965 roku w Cologno al Serio, miejscowości położonej w prowincji Bergamo w północnych Włoszech. W przekazach biograficznych pojawia się również Liteggio, niewielka miejscowość związana z jego rodzinnym regionem. Dorastał w Lombardii, historycznej części Włoch o silnych tradycjach katolickich.
W chwili, gdy kończył 18 lat, rozpoczął drogę zakonną. We wrześniu 1984 roku przyjął franciszkański habit w Ferrarze, a nowicjat odbył w sanktuarium La Verna w Toskanii. Miejsce to ma dla franciszkanów szczególne znaczenie, ponieważ wiąże się z życiem św. Franciszka z Asyżu. Pierwszą profesję zakonną złożył 7 września 1985 roku, natomiast śluby wieczyste złożył 10 października 1989 roku w kościele św. Antoniego w Bolonii.
Drogę kapłańską zwieńczyły święcenia przyjęte 15 września 1990 roku w katedrze w Bolonii. Udzielił ich kardynał Giacomo Biffi, ówczesny arcybiskup Bolonii. Już miesiąc po święceniach Pierbattista Pizzaballa został skierowany do Jerozolimy. Decyzja ta przesądziła o jego dalszym życiu, ponieważ to właśnie Ziemia Święta stała się głównym miejscem jego pracy, studiów, duszpasterstwa i odpowiedzialności kościelnej.
Wykształcenie kardynała Pizzaballi i znajomość języków
Pierbattista Pizzaballa zdobywał wykształcenie teologiczne zarówno we Włoszech, jak i w Jerozolimie. Studiował teologię na Papieskim Uniwersytecie Antonianum w Rzymie, a następnie kontynuował naukę w Studium Biblicum Franciscanum w Jerozolimie. Uzyskał licencjat z teologii biblijnej, co dobrze wyjaśnia jego późniejsze zainteresowanie językiem hebrajskim, tekstami religijnymi oraz środowiskiem biblijnym Ziemi Świętej.
W swojej karierze był także wykładowcą hebrajskiego biblijnego na franciszkańskim wydziale nauk biblijnych i archeologicznych w Jerozolimie. Ta działalność naukowa miała praktyczny wymiar: znajomość źródeł biblijnych, kultury żydowskiej i lokalnego kontekstu pomagała mu poruszać się w rzeczywistości, w której język, religia i historia są wyjątkowo mocno ze sobą związane.
Kardynał Pizzaballa posługuje się językiem włoskim, angielskim i współczesnym hebrajskim. Znajomość hebrajskiego pozwoliła mu wykonywać zadania ważne dla katolickiej społeczności Izraela. W 1995 roku uczestniczył w przygotowaniu hebrajskiego wydania Mszału Rzymskiego oraz tłumaczył teksty liturgiczne używane przez katolickie wspólnoty hebrajskojęzyczne.
To doświadczenie wyróżnia go wśród współczesnych hierarchów Kościoła. Pizzaballa nie trafił do Jerozolimy wyłącznie jako reprezentant instytucji kościelnej. Przez lata poznawał codzienność regionu, uczył się języków, pracował z lokalnymi wspólnotami i podejmował zadania wymagające znajomości kultury izraelskiej oraz palestyńskiej.
Pierbattista Pizzaballa w Ziemi Świętej
Ziemia Święta jest kluczowym miejscem w biografii Pierbattisty Pizzaballi. Przybył do Jerozolimy w październiku 1990 roku, krótko po święceniach kapłańskich. Od tego momentu jego życie religijne i publiczne wiąże się przede wszystkim z regionem, który dla chrześcijan jest miejscem narodzin Kościoła, męki, śmierci oraz zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.
Od 2 lipca 1999 roku formalnie pełnił posługę w Kustodii Ziemi Świętej. Kustodia jest franciszkańską instytucją odpowiedzialną za obecność Zakonu Braci Mniejszych w miejscach świętych i za opiekę nad licznymi sanktuariami, klasztorami oraz wspólnotami katolickimi. Jej działalność nie ogranicza się do liturgii i pielgrzymek. Obejmuje również szkolnictwo, pomoc społeczną, wspieranie rodzin chrześcijańskich, troskę o zabytki oraz obecność w lokalnym życiu społecznym.
Pizzaballa zna realia Jerozolimy nie z perspektywy okazjonalnych wizyt, lecz wieloletniej służby. Pracował w środowisku, w którym chrześcijanie stanowią niewielką część społeczeństwa, a ich życie jest kształtowane przez zmieniającą się sytuację bezpieczeństwa, ograniczenia w podróżowaniu, kryzysy gospodarcze, emigrację młodych ludzi i napięcia między społecznościami.
W latach 2003–2008 pełnił funkcję wikariusza patriarchalnego dla duszpasterstwa katolików hebrajskojęzycznych w Izraelu. Dzięki temu był szczególnie blisko wspólnot, które posługują się hebrajskim i żyją w społeczeństwie izraelskim, zachowując jednocześnie katolicką tożsamość.
Kustosz Ziemi Świętej – najważniejszy etap franciszkańskiej posługi
Jednym z najważniejszych etapów kariery Pierbattisty Pizzaballi było pełnienie funkcji kustosza Ziemi Świętej. Objął ją w 2004 roku i sprawował przez dwanaście lat, do 2016 roku. Był także strażnikiem Góry Syjon, miejsca o ogromnym znaczeniu dla historii chrześcijaństwa i judaizmu.
Kustosz Ziemi Świętej jest ważnym przełożonym franciszkańskim, odpowiedzialnym za działalność zakonu w regionie. Funkcja ta wymaga zarządzania wspólnotami zakonnymi, prowadzenia kontaktów z władzami, wspierania pielgrzymów, troski o obiekty sakralne oraz podejmowania rozmów z przedstawicielami różnych Kościołów i religii. Jest to stanowisko religijne, ale także organizacyjne, dyplomatyczne i społeczne.
Podczas swojej posługi Pizzaballa kierował franciszkańską obecnością w czasie, gdy Bliski Wschód doświadczał kolejnych kryzysów politycznych i militarnych. Jego zadaniem było zapewnienie ciągłości duszpasterstwa w miejscach, które dla milionów chrześcijan na całym świecie mają fundamentalne znaczenie. W praktyce oznaczało to również troskę o lokalne chrześcijańskie rodziny, szkoły, parafie i instytucje prowadzone przez franciszkanów.
W 2010 roku został ponownie powołany na kolejną trzyletnią kadencję, a w 2013 roku otrzymał następne przedłużenie misji. Wielokrotne powierzenie mu tej odpowiedzialności pokazuje, że jego praca była wysoko oceniana w strukturach franciszkańskich.
Łaciński patriarcha Jerozolimy – co oznacza ta funkcja?
24 czerwca 2016 roku papież Franciszek mianował Pierbattistę Pizzaballę administratorem apostolskim sede vacante Patriarchatu Łacińskiego Jerozolimy. Określenie sede vacante oznacza sytuację, w której urząd jest nieobsadzony. Pizzaballa przejął wtedy odpowiedzialność za administrację patriarchatu i przygotowanie wspólnoty do wyboru nowego patriarchy.
10 września 2016 roku przyjął sakrę biskupią w Bergamo. Cztery lata później, 24 października 2020 roku, papież Franciszek oficjalnie mianował go łacińskim patriarchą Jerozolimy. Uroczyste objęcie urzędu nastąpiło 6 listopada 2020 roku.
Patriarchat Łaciński Jerozolimy ma szczególną rangę w Kościele katolickim. Jego struktury obejmują wspólnoty w kilku państwach i terytoriach, które różnią się językiem, kulturą, prawem oraz sytuacją polityczną. Patriarcha musi więc łączyć troskę duszpasterską z odpowiedzialnością za edukację, działalność społeczną, instytucje kościelne, relacje z władzami i bezpieczeństwo wiernych.
W przypadku Pierbattisty Pizzaballi urząd patriarchy oznacza codzienną odpowiedzialność za katolików żyjących w jednym z najbardziej wrażliwych regionów świata. Jest on głosem miejscowego Kościoła wobec Stolicy Apostolskiej, władz lokalnych, organizacji międzynarodowych i mediów, ale jednocześnie pozostaje pasterzem konkretnych parafii, rodzin, szkół i wspólnot zakonnych.
Pierbattista Pizzaballa kardynałem
Papież Franciszek ogłosił nominację Pierbattisty Pizzaballi na kardynała w lipcu 2023 roku. Uroczysty konsystorz, podczas którego otrzymał godność kardynalską, odbył się 30 września 2023 roku w Watykanie. W chwili kreacji kardynalskiej miał 58 lat.
Wyniesienie patriarchy Jerozolimy do godności kardynała miało znaczenie wykraczające poza jego osobistą drogę. Oznaczało podkreślenie rangi Kościoła jerozolimskiego oraz zwrócenie uwagi na chrześcijan żyjących w Ziemi Świętej. Sam Pizzaballa wskazywał, że odczytuje tę decyzję jako znak zainteresowania Kościoła rzymskiego Kościołem jerozolimskim, który powinien rozwijać powołanie do powszechności, spotkania, dialogu i pojednania.
Kardynałowie są najbliższymi współpracownikami papieża. Uczestniczą w najważniejszych wydarzeniach Kościoła, mogą być członkami watykańskich dykasterii, a kardynałowie poniżej 80. roku życia biorą udział w konklawe, czyli wyborze papieża. Pierbattista Pizzaballa uczestniczył w konklawe rozpoczętym 7 maja 2025 roku po śmierci papieża Franciszka. Następnego dnia wybrano papieża Leona XIV.
Jako kardynał Pizzaballa otrzymał także tytuł prezbitera kościoła Sant’Onofrio w Rzymie. Jest to element tradycji, która symbolicznie wiąże kardynałów z diecezją rzymską i posługą biskupa Rzymu, czyli papieża.
Rola Pizzaballi w dialogu międzyreligijnym
Jednym z najważniejszych obszarów działalności Pierbattisty Pizzaballi jest dialog międzyreligijny. Jerozolima ma wyjątkowe znaczenie dla chrześcijan, Żydów i muzułmanów. W niewielkiej przestrzeni Starego Miasta i całej metropolii znajdują się miejsca święte, które dla wyznawców tych religii mają wymiar duchowy, historyczny i tożsamościowy.
Dla chrześcijan kluczowe są między innymi Bazylika Grobu Pańskiego, Wieczernik, Ogród Oliwny, Droga Krzyżowa i Betlejem. Dla judaizmu centralnym punktem pozostaje Ściana Zachodnia, znana również jako Mur Zachodni. Dla islamu szczególne znaczenie ma Wzgórze Świątynne z Kopułą na Skale oraz meczetem Al-Aksa. Każde napięcie polityczne w Jerozolimie może dotykać także życia religijnego, możliwości modlitwy, pielgrzymowania i sprawowania kultu.
Pizzaballa od dawna zajmuje się relacjami chrześcijańsko-żydowskimi. Od 2008 roku jest konsultorem w komisji zajmującej się relacjami z judaizmem, działającej przy watykańskiej strukturze odpowiedzialnej za wspieranie jedności chrześcijan.
Jego doświadczenie obejmuje również dialog z muzułmanami. W realiach Ziemi Świętej nie jest to pojęcie abstrakcyjne. Rozmowa między religiami dotyczy codziennego współistnienia sąsiadów, działania szkół, pomocy humanitarnej, dostępu do miejsc świętych, bezpieczeństwa rodzin oraz przyszłości młodych ludzi. Dlatego działalność patriarchy opiera się nie tylko na deklaracjach, lecz także na szukaniu praktycznych dróg współpracy i ograniczania wrogości.
Kardynał Pizzaballa wobec konfliktu w Ziemi Świętej
Szczególna rozpoznawalność Pierbattisty Pizzaballi wiąże się z jego wypowiedziami i działaniami podejmowanymi w czasie eskalacji konfliktu izraelsko-palestyńskiego. Jako patriarcha Jerozolimy reprezentuje wspólnoty katolickie, które żyją po obu stronach podziałów politycznych i terytorialnych. Wśród wiernych Patriarchatu Łacińskiego znajdują się Arabowie palestyńscy, chrześcijanie izraelscy, migranci, osoby posługujące się hebrajskim, mieszkańcy Jordanii i Cypru oraz duchowni i zakonnicy z wielu państw.
Taka pozycja wymaga wyjątkowej ostrożności, ponieważ każde słowo patriarchy może zostać odczytane w kontekście wojny, cierpienia ludności cywilnej, sporów o odpowiedzialność polityczną czy relacji międzynarodowych. Pizzaballa wielokrotnie wskazywał na potrzebę dialogu, pojednania i ochrony ludzkiego życia. W swoich wypowiedziach podkreślał, że Jerozolima ma powołanie do spotkania, a nie do pogłębiania podziałów.
Wizerunek Pizzaballi jako hierarchy działającego w trudnej rzeczywistości wzmacnia fakt, że większość dorosłego życia spędził w regionie. Nie jest wyłącznie włoskim duchownym wysłanym do Jerozolimy na krótką misję. Jest człowiekiem, który przez lata budował relacje z lokalnymi wspólnotami, zna realia społeczne i językowe, a także doświadcza skutków kryzysów razem z powierzonymi mu wiernymi.
Czy Pierbattista Pizzaballa był wymieniany jako kandydat na papieża?
Po śmierci papieża Franciszka w 2025 roku nazwisko Pierbattisty Pizzaballi pojawiało się w międzynarodowych mediach w kontekście możliwych kandydatów na następcę św. Piotra. Zainteresowanie wynikało z jego wieku, kardynalskiej godności, doświadczenia w Ziemi Świętej, znajomości języków oraz roli w dialogu międzyreligijnym.
Warto jednak rozróżnić medialne spekulacje od formalnego procesu wyboru papieża. W Kościele katolickim nie istnieje oficjalna lista kandydatów. Określenie papabile stosuje się w publicystyce wobec kardynałów uznawanych przez komentatorów za osoby mające potencjalne szanse podczas konklawe. Jest to nazwa nieformalna, a wynik wyborów pozostaje tajny i zależy wyłącznie od głosów kardynałów elektorów.
Pizzaballa wziął udział w konklawe w maju 2025 roku jako kardynał elektor. Papieżem został wówczas Leon XIV. Sam udział w tym wydarzeniu był ważnym momentem jego biografii, ponieważ potwierdzał miejsce patriarchy Jerozolimy w gronie kardynałów mających bezpośredni wpływ na wybór głowy Kościoła katolickiego.
Najważniejsze funkcje Pierbattisty Pizzaballi
Biografia kardynała Pizzaballi pokazuje konsekwentną drogę od formacji franciszkańskiej przez pracę naukową i duszpasterską aż po najważniejsze urzędy w Kościele katolickim na Bliskim Wschodzie.
- Jest franciszkaninem Zakonu Braci Mniejszych.
- Święcenia kapłańskie przyjął 15 września 1990 roku w Bolonii.
- Od 1990 roku jest związany z Jerozolimą i Ziemią Świętą.
- Był wykładowcą hebrajskiego biblijnego w Jerozolimie.
- Współtworzył hebrajskie wydanie Mszału Rzymskiego.
- Pełnił funkcję wikariusza dla katolików hebrajskojęzycznych w Izraelu.
- W latach 2004–2016 był kustoszem Ziemi Świętej.
- Od 2016 roku pełnił funkcję administratora apostolskiego Patriarchatu Łacińskiego Jerozolimy.
- Od 2020 roku jest łacińskim patriarchą Jerozolimy.
- Od 30 września 2023 roku jest kardynałem Kościoła katolickiego.
- W maju 2025 roku uczestniczył w konklawe, które wybrało papieża Leona XIV.
Publikacje i działalność intelektualna
Pierbattista Pizzaballa jest nie tylko hierarchą i duszpasterzem, ale także autorem oraz rozmówcą publikacji poświęconych Ziemi Świętej, obecności chrześcijan na Bliskim Wschodzie oraz wyzwaniom dialogu między wspólnotami. Jego książki i teksty odzwierciedlają doświadczenie człowieka, który zna region zarówno od strony historii religii, jak i codziennego życia mieszkańców.
Wśród związanych z nim publikacji wymienia się między innymi książkę La presenza francescana in Terra Santa z 2005 roku, poświęconą franciszkańskiej obecności w Ziemi Świętej. Ważną pozycją jest również Terra Santa, opublikowana w 2008 roku w formie rozmowy z Giorgiem Acquavivą.
W 2016 roku ukazała się książka Il potere del cuore. Il Medio Oriente nel racconto del Custode di Terra Santa, w której Pizzaballa przedstawiał spojrzenie na Bliski Wschód z perspektywy wieloletniego kustosza Ziemi Świętej. Tytuł można rozumieć jako opowieść o regionie, gdzie polityka i konflikt często dominują w przekazie medialnym, ale w codziennym życiu nadal ogromne znaczenie mają relacje międzyludzkie, wiara, pamięć i zdolność do współczucia.
Jego działalność intelektualna wiąże się też z przekładami liturgicznymi i pracą nad tekstami przeznaczonymi dla katolickich wspólnot w Izraelu. To ważny element jego dorobku, ponieważ pokazuje zainteresowanie nie tylko wielkimi debatami religijnymi, ale również językiem modlitwy i codziennymi potrzebami wiernych.
Odznaczenia i uznanie dla Pierbattisty Pizzaballi
W ciągu wieloletniej pracy w Ziemi Świętej Pierbattista Pizzaballa otrzymał kilka wyróżnień. W 2007 roku został komandorem Orderu Gwiazdy Włoch, a w 2015 roku otrzymał wyższy stopień tego odznaczenia – Wielkiego Oficera Orderu Gwiazdy Włoch. Jest to włoskie odznaczenie przyznawane osobom, które przyczyniają się do rozwijania relacji i prestiżu Włoch za granicą.
W 2013 roku otrzymał honorowy krzyż wielki kapelana konwentualnego Suwerennego Wojskowego Zakonu Maltańskiego. W 2016 roku został również wielkim komandorem prawosławnego Zakonu Nosicieli Krzyża Grobu Bożego.
Odznaczenia te pokazują, że jego działalność była dostrzegana przez różne środowiska. Pizzaballa funkcjonuje na styku tradycji katolickiej, franciszkańskiej, włoskiej, jerozolimskiej i ekumenicznej. Nie jest postacią zamkniętą w jednym kręgu instytucjonalnym, lecz hierarchą obecnym w przestrzeni międzynarodowej oraz międzywyznaniowej.
Dlaczego Pierbattista Pizzaballa jest ważną postacią Kościoła?
Znaczenie Pierbattisty Pizzaballi wynika przede wszystkim z miejsca, w którym pełni posługę. Patriarcha Jerozolimy nie działa w zwykłej diecezji. Jest odpowiedzialny za wspólnoty katolickie w regionie, gdzie nakładają się na siebie historia biblijna, współczesne konflikty, rywalizacja polityczna, różnorodność religijna oraz problem migracji chrześcijan.
Jego biografia stanowi przykład drogi, w której wiedza teologiczna i biblijna została połączona z praktyką duszpasterską. Znajomość hebrajskiego, doświadczenie w Kustodii Ziemi Świętej, odpowiedzialność za katolików hebrajskojęzycznych, funkcja kustosza, a następnie patriarchy sprawiły, że stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych katolickich hierarchów związanych z Bliskim Wschodem.
Ważne jest również jego miejsce w Kościele powszechnym. Kreacja kardynalska z 2023 roku oraz późniejsze powołania do watykańskich dykasterii pokazują, że jego doświadczenie jest cenione także w Rzymie. W 2025 roku papież Leon XIV mianował go członkiem Dykasterii ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Stowarzyszeń Życia Apostolskiego, a następnie członkiem Dykasterii ds. Dialogu Międzyreligijnego.
Pierbattista Pizzaballa pozostaje jednym z najważniejszych współczesnych głosów Kościoła katolickiego w sprawach Ziemi Świętej, chrześcijańskiej obecności na Bliskim Wschodzie oraz potrzeby dialogu między ludźmi różnych religii.
Pierbattista Pizzaballa – najczęściej zadawane pytania
1. Ile lat ma Pierbattista Pizzaballa?
Pierbattista Pizzaballa urodził się 21 kwietnia 1965 roku i ma 61 lat.
2. Skąd pochodzi Pierbattista Pizzaballa?
Pochodzi z Cologno al Serio w prowincji Bergamo, w północnych Włoszech.
3. Jakiej narodowości jest Pierbattista Pizzaballa?
Jest Włochem. Należy do Zakonu Braci Mniejszych i od 1990 roku jest związany z Jerozolimą oraz Ziemią Świętą.
4. Czy Pierbattista Pizzaballa jest kardynałem?
Tak. Papież Franciszek mianował go kardynałem podczas konsystorza 30 września 2023 roku.
5. Jaką funkcję pełni Pierbattista Pizzaballa?
Jest łacińskim patriarchą Jerozolimy. Urząd objął po nominacji papieża Franciszka z 24 października 2020 roku.
6. Czy Pierbattista Pizzaballa mówi po hebrajsku?
Tak. Posługuje się włoskim, angielskim i współczesnym hebrajskim. Uczestniczył w opracowaniu hebrajskiego wydania Mszału Rzymskiego oraz tłumaczył teksty liturgiczne dla katolików w Izraelu.
7. Czy kardynał Pizzaballa uczestniczył w konklawe?
Tak. Jako kardynał elektor uczestniczył w konklawe w maju 2025 roku, podczas którego wybrano papieża Leona XIV.
Człowiek Jerozolimy w sercu Kościoła
Pierbattista Pizzaballa przeszedł drogę od młodego franciszkanina z Lombardii do kardynała i patriarchy Jerozolimy. W jego życiorysie szczególnie ważne pozostają data urodzenia – 21 kwietnia 1965 roku, włoskie korzenie, franciszkańska formacja, święcenia kapłańskie w 1990 roku oraz ponad trzy dekady związku z Ziemią Świętą.
Jako łaciński patriarcha Jerozolimy stoi blisko wspólnot, które mimo trudnych warunków chcą zachować chrześcijańską obecność w miejscu narodzin Kościoła. Jako kardynał reprezentuje doświadczenie Kościoła żyjącego wśród różnych języków, religii i narodów. Jego działalność pokazuje, że Jerozolima pozostaje nie tylko symbolem przeszłości, ale także miejscem, gdzie każdego dnia rozstrzyga się znaczenie dialogu, odpowiedzialności i pokoju.
